- Strona główna
- Blog
- Prawo karne
Sprawa karna ma trzy duże odcinki: postępowanie przygotowawcze, sądowe i wykonawcze. Na każdym z nich pozycja procesowa jest inna. Poniższy tekst jest mapą uprawnień z k.p.k. — nie scenariuszem zeznań i nie oceną Waszej konkretnej sytuacji.
Postępowanie przygotowawcze
Gdy pojawia się zarzut, osoba staje się podejrzanym. Ma prawo do obrońcy, do informacji o treści zarzutu, do składania wyjaśnień albo odmowy ich złożenia, do składania wniosków dowodowych. Prawo do milczenia nie jest przyznaniem się do winy. Pierwsze przesłuchanie bez przygotowania bywa trudne do „odkręcenia” później — dlatego kontakt z obrońcą warto rozważyć zanim złożycie wyjaśnienia, jeśli tylko jest na to czas i możliwość.
Tymczasowe aresztowanie, poręczenie, dozór, zakaz opuszczania kraju — to środki zapobiegawcze. Sąd bada przesłanki z k.p.k.; „pewność skazania” nie jest wśród nich. Zażalenie na areszt ma krótki termin. Nie piszemy tu, „jak wyjść z aresztu”, bo to zawsze zależy od akt.
Postępowanie sądowe
Akt oskarżenia otwiera spór przed sądem. Oskarżony ma prawo do obrony materialnej i formalnej, do ostatniego słowa, do apelacji. Pokrzywdzony może działać jako oskarżyciel posiłkowy — to inna rola niż obrońcy. W sprawach z oskarżenia prywatnego (m.in. zniesławienie, naruszenie nietykalności w typowych układach) strona sama wnosi akt; tu też liczy się termin i forma.
Postępowanie wykonawcze
Po prawomocnym wyroku zaczyna się k.k.w.: kara, odroczenie, przerwa, warunkowe zwolnienie, dozór. Błędem jest traktowanie tego etapu jako „już po sprawie”. Wiele decyzji zapada na wniosek i wymaga argumentacji, nie samego niezadowolenia z wymiaru kary.
Wykroczenia to nie to samo
Mandat, wniosek o ukaranie, obwiniony — to tryb kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Inne terminy, inny ciężar. Mieszanie „sprawy karnej” z wykroczeniem drogowym albo porządkowym prowadzi do złych decyzji (np. zrzeczenia się prawa do sądu bez zrozumienia konsekwencji).
Występujemy jako obrońcy i jako pełnomocnicy pokrzywdzonych — zobacz prawo karne i prawo wykroczeń. Nie publikujemy „gwarancji uniewinnienia”. Rzetelna obrona zaczyna się od akt, nie od hasła.