- Strona główna
- Blog
- Prawo cywilne
Art. 3531 k.c. daje stronom swobodę kształtowania stosunku — byle treść i cel nie sprzeciwiały się właściwości zobowiązania, ustawie ani zasadom współżycia. W praktyce ta swoboda kończy się tam, gdzie zaczyna się nieczytelny wzorzec, ustne „dogadanie” albo umowa, która z nazwy jest o dzieło, a z treści — o pracę.
Forma
Nie każda umowa musi być na piśmie. Część czynności ustawa rezerwuje dla formy szczególnej (akt notarialny, forma pisemna pod rygorem nieważności albo ad probationem). Aneks powinien zachować formę umowy, jeśli tak zastrzeżono albo tak każe przepis (zob. m.in. art. 77 k.c.). Screenshot z komunikatora bywa dowodem — nie zastępuje jednak aktu notarialnego tam, gdzie ustawa go wymaga (np. przeniesienie własności nieruchomości).
Wzorzec i klauzule
Konsument ma ochronę przed niedozwolonymi postanowieniami (art. 3851 i nast. k.c.). Przedsiębiorca — znacznie mniejszą, choć niezerową. „Zgoda na regulamin” kliknięta w pośpiechu nadal jest oświadczeniem woli. Warto czytać: limity odpowiedzialności, kary umowne, właściwość sądu, automatyczne przedłużenie, cesję danych.
Przedawnienie
Co do zasady roszczenia majątkowe przedawniają się (art. 117–118 k.c.). Terminy bywają krótsze dla okresowych świadczeń i dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności. Po upływie terminu dłużnik może uchylić się od spełnienia. Sam fakt, że „wszyscy wiedzą, że jest dług”, nie zatrzymuje zegara. Uznanie długu, pozew, mediacja — mogą wpływać na bieg; każde z tych zdarzeń ma własne skutki i nie należy ich mylić.
Najczęstsze pułapki, które widzimy w umowach
- brak określenia wynagrodzenia albo „według cennika z przyszłego miesiąca”;
- odbiór robót bez protokołu;
- podpisanie weksla in blanco bez porozumienia wekslowego;
- umowa wspólników sprzeczna z KSH albo z umową spółki w KRS.
Opiniujemy i sporządzamy umowy — od najmu, przez spółki, po kontrakty B2B. Zakres: prawo cywilne i prawo gospodarcze. Lepsza godzina na recenzję projektu niż rok procesu o to, „co strony miały na myśli”.